معنی : قِلّت العَیال احد الیسارین ، چیست؟

بخير الأسماء                    قِلّت العَیال (بفتح عین) احد الیسارین

حکمت ۱۳۵ صفحة ۱۱۵۳ نهج البلاغة فیض الأسلام

رُبَّ شُهرتٍ لا اصلَ لها

ترجمه مشهور غلط: کمی زن و فرزند یکی از دو آسایش است !

بر رسی معانی لغات:

با مراجعه به کتب لغت برای عیال معانی زیر را بدست می آوریم:

۱- عِیال: جیره خار- نفقه خُر(تحت سرپرستی هرکه باشد ازاقوام و غیره)

۲- عیله: سر پرستی – نگهداری(عده ای مثل زندانی و حتّا حیوانات)

۳- عیلوله: خادم- غلام- کنیز- میهمان- تکفّل اقوام و محارم

۴- عائله مند: نیازمند- عاجز- حاجتمند- درمانده

۵- عائل: فقیرِ خدعه زن و حیله گر

حدیث: انّ الّله یُبغض العائلَ المختال (خداوند غضب میکند فقیر خدعه زن و حیله گر را)

۶- عَیله و عاله و عیول: نیاز-  فقر- تنگدستی- درویشی- بی چیزی

۷- مُعیل: زجّه زن …           در دعای ندبه: هل من معیلٍ فاطیل معه العویل و البکائا

۸- عیله: خودمانی

۹- عَیل: بیتاب- بی طاقت- زجّه- صبر لبریز

۱۰- عَیّال: خرامان

۱۱- اِبنُ عیله: نجیب زاده

۱۲- عَیاله: زن رام

و برای یسار معانی زیر موجود است:

۱- یُسر: آسان              حدیث- تَیاسروا فی الصّداق ای تَساهلو فیه و لا تُغالوا

۲- یَسار: دست چپ

۳- تَیاسُر: متمایل به چپ

۴- یسار: باختن

۵- مَیسِر: قِمار

۶- یاسر: قمار باز

۷- یسار: قدرت – تمکّن                           یُسر  مقابل عُسر

احد الیسارین: یکی از دو تمکّن و قدرت، نه فقیری      یسار : توانمندی است نه ناتوانی

اِنَّ مَعَ العسر یُسرا = بدرستی که در مقابل هر عسر و ناتوانی، توانمندی و توانایی است.

اوّلاً آسایش دیگر کدام است تا بتوان سنخیّت اَولی را بدست آورد؟

ثانیاً: بر فرض که حدیث را اینطور ترجمه کنیم که یکی از راحتی ها و آسایش کم بودن زن و فرزند است، ! باز با دستور پیامبر بر او صلوات که فرمود تناکحوا تناسلوا فانی اباهی بکم الملل منافاتی ندارد زیرا اثبات شئ نفی ماعدا نمیکند بلکِ مغایر است.

ثالثاً در حکمت مورد بحث امر یا ترغیب بِآن نشده است. و اگر امام بفرمایند کمبود زن و بچه راحتی است و یا یکی از استراحت ها خاب است آیا باید راحت طلب بود و همه بروند بخابند ؟ آسایش با تن پروری همراه است. مثل اینکه بگوئیم کم بودن خانواده تن پروری است و مورد پسند عُقلا نیست.

رابعاً اگر خدا میفرماید : انما اموالکم و اولادکم فتنه معنی آن اینست که دنبال کثرت مال و اولاد نروید؟

خامساً با توجّه به معانی لغات جملات مختلفی بدست میآید. مثلاً :

۱-کمی جیره خار یکی از دو دست و دست دیگر بدست آوردن مال است.

۲-کمی فقر و تنگدستی یکی از راحتی ها ست

۳-کمی خادم و غلام و کنیز و مهمان و تحت تکفل داشتن اقوام و محارم راحت است ولی یکی از باختن ها ست زیرا تَنزل المعونهِ علا قدر المؤنه یعنی هرکس عیالاتَ بیشتر است روزی اش فراختر است و مساعدت آسمانی به مقدار مخارج لازم فرود میاید.

۴-نیازمند وعاجز و حاجتمند و درماندِ نبودن راحتی است

۵-داشتن زن بی تاب و طاقت و زجّه زن نداشتن آسایش است

۶-نداشتن زن نجیب زاده وخرامان ورام و خودمانی یکی از باختن هاست

۷-کمی عِیال یکی از باختن ها و چپ دستی است مثل فرد چپ دست که کارایی کمتر دارد، فرد کم عیال هم توانائی جسمی و نفری کمتری دارا میباشد مضافاً بر این حسنة بیشتری را از دست می دهد که به داشتن زن و فرزند زیاد و تحت سرپرست داشتن افراد بسیار سفارش شده است.

۸-کمبود عِیال یکی از دو باخت است باخت دیگر کمبود روزی است.

گذشته از اینها تاکنون از معصومین سفارش نشده است که فرزند کم داشته باشید و لی بر عکس آن زیاد است.

وامّا ترغیب به ازدواج و کثرت اولاد:

آیه: لا تقتلوا اولادکم خشیتَ اِملاق نحن نرزقهم و ایّاکم.

آیه: ومن احیاها فکانّما احیا النّاس جمیعا

آیه: مَثنا و ثلاث و رباع

آیه: ان یکونوا فقراء یغنهم الّله من فضله

چهار روایت است در باب دهم وسائل الشیعه به این مضمون:

حدیث- از حضرت صادق بر او سلام : هرکس از ترس فقر ترک ازدواج کند به خدا سوء ظنّ دارد.

پنج روایت است در باب یازدهم و سائل الشیعه به این مضمون:

حدیث- از حضرت صادق بر او سلام: مردی خدمت پیامبر براوصلوات رسید و از تنگدستی و نیاز مندی شکایت کرد حضرت به او فرمود ازدواج کن پس از ازدواج روزی اش زیاد شد.

حدیث- حضرت امیر المؤمنین از پیامبر برآنهاصلوات نقل فرمود:

کسی که دوست دارد از سنّت من پیروی کند ازدواج کند و دنبال بچه دار شدن باشد زیرا میخاهم امت مسلمان را از سایر امم بیشتر کنم.

حدیث رسول خدا بر او صلوات فرمود: هیچ بنائی در اسلام محبوب تر از بنای تزویج در نزد خدا نیست.

حدیث- خیر نسائکم الولود

حدیث- و امّا شوم المرئهِ کثرت مهرها و عقم رحمها

حدیث- انی اُباهی بکم الاُمم یوم القیامه

حدیث- انی مکاثر بکم الاُمم غداً

حدیث- چه چیز جلوی مؤمن را میگیرد که زوجه ای بگیرد به امید آنکِ خدا ذیروحی به او نصیب کند تا زمین را به لا الاه الّا الّله سنگین کند؟

ختم کلام:

افضل الطّاعات احمزها ( سختی در طاعات حسنات بیشتری دارد و ابتلائات و شدائد دنیوی برای امتحان و شناخته شدن صابرین است و همه میدانند که در مقابلِ مشکلات، وعدة حسنات و بهشت داده شده است.

خوشحالی دشمنان اسلام در کم بودن عده مسلمانان مخصوصاً شیعه است. والسّلام