صلات الوسطی (نماز وسطی)

بخیرالأسماء                       

بسم الّله الرّحمان الرّحیم حافظوا علی الصّلوات و الصّلات الوسطا(ی) ۲۳۸ سورة بقره

نمازها را مواظبت کنید مخصوصاً نماز وسط تر را.

صَلاتُ الوُسطا (وُسطا مؤنّث اَوسَط است انگشتان دست را هم که ملاحظه کنید انگشت وسط تر را وُسطا می نامند) یعنی نماز وسط تر و خصوصیّت سفارش نماز وُسطا از پنج نماز بواسطة برتری شأن آنست.

این که نماز وسط تر کدام است نظرات گوناگونی داده اند گفته اند نماز ظهر است چون ظهر نیمة روز است. گفته اند نماز عصر است چون بین نماز روز و نماز شب است. گفته اند نماز مغرب است چون سه رکعت است و آن وسط نماز طولانی (چهار رکعتی) و نماز کوتاه (دو رکعتی) است. و گفته اند نماز صبح است چون بین نماز شب و روز است و بین تاریکی و روشنائی است و برای اینکه با نماز دیگر جمع نمیشود. (هیچیک از این دلایل برتری شأن را نمی رساند که امتیازی باشد و در محافظت آن سفارش مخصوص شده باشد)

و لی ما نماز صبح را انتخاب کرده ایم به دلائل زیر:

۱ ـ زکات مال بمجرّدِ رُؤیت هلال ماه دوازدهم واجب میشود.

۲ ـ شبانه روز در سال قمری از مغرب شروع میشود بهمین دلیل وقتی هلال ماه را دیدیم میگوئیم شب اول ماه، میگوئیم ماه رمضان شد، میگوئیم شب عید فطر است، فردا روزه نمیگیریم و بدلیل دیدن ماه تکبیرهای عید را بعد از نماز مغرب تلاوت میکنیم میگوئیم شبِ جمعه، شب نیمة شعبان، شبِ قدر، اینکِ میگویند شنبه شب، جمعه شب، یکشنبه شب، غلط است تقلید از یهودی هاست.

۳ ـ در فصل غیبوبة هلال باب نهم کتاب صوم وسائل الشّیعه حدیث هفتم :

 رَوی عن عمربن یزید : قُلتُ لِابی عبدالّله علیه السّلام انّ المُغیزیّه یَزعمون اَنّ هاذ الیوم لِهاذِهِ الّیلتِ المستقبله. فقال علیه السّلام کذبوا ، هاذ الیوم لِلَیلَتِ الماضیه. اِنّ اهلُ “بطن نخله” حیث رأوا الهلال، قالوا قد دخل الشّهر الحرام.

(نخله قریتٌ قریب المدینتِ المنوّره) (از کتاب جلد یکم معجم البلدان صفحة ۴۴۹)

۴ ـ چون با دیدن هلال ماه، شبانه روز شروع میشود، نُخُستین نمازِ شبانه روز، نمازِ مغرب است و نمازِ آخرِ شبانه روز نماز عصر است و نماز وسط شبانه روز، نمازِ (عِشاء و صبح و ظهر) میشود از این سه نماز، نماز صبح وسط تر است.

۵ ـ برای معتکف بمجرّدِ ذِهابِ حُمرة روزِ دومِ اعتکاف، برگزاریِ روزِ سوم برای شخص واجب میشود و مدّتِ آن تا غروبِ روزِ بعد است. پس شبانه روز از مغرب شروع میشود و پایانش آخِرِ وقتِ نمازِ عصر میباشد.

۶ ـ مرحومِ علّامه و مرحومِ شهیدِ ثانی، شبِ یکم را نیز جزء اعتکاف میدانند و یوم را از اوّل مغرب حساب میکنند و شروع اعتکاف را از اوّلِ مغربِ شبِ سیزده رجب میدانند.

۷ ـ اگر شخصی میداند در چه روزی بدنیا آمده ولی نمیداند چه ساعتی بدنیا آمده و یکی از دو علامت تکلیف هم برای او اتفاق نیفتاده، واجبات از مغرب بر او واجب میشود و اگر بخاهد تکلیف واجبش را بجا آورد باید از نماز مغرب نماز یومیة خود را شروع کند.

۸ ـ ثبوت شهر رمضان برای مکلّف رُؤیت هلال ماه رمضان است و شروع ماه رمضان از ابتدای مغرب است بتحقیقِ هلال و استهلال ماه. پس لیل و یوم اول ماه رمضان از مغرب است لذا نماز مغرب اولین نماز یومیّه است و بمجرّدِ رُؤیت هلالِ ماه شوّال تکبیر آن بعد از نماز مغرب وعشاء مستحب است و احیاء آن شب مستحب است پس شب مال فردا است و نماز یومیّه از مغرب تا عصر است.

۹ ـ قرآن میفرماید فَسبحانَ الّلهِ حینَ تُمسونَ و حینَ تُصبِحونَ و لَهُ الحمدُ فِی السّماواتِ و الأرضِ و عَشییّاً و حینَ تُظهِرون آیة ۱۷و۱۸سورة روم

بِکتاب لغت کِ مراجعه کنید تُمسون اشارِ  بِنماز مغرب و عشا است و تصبحون اشارِ بِنماز صبح و عشیّاً و حین تظهرون اشارِ بِنماز ظهر و عصر است در اینجا نماز صبح بین چهار نماز دیگر قرار گرفته است.

۱۰ ـ قرآن میفرماید اِنّ قرآن الفجرِ کان مشهودا یعنی نمازِ صبح را دو دسته ملائکة شب و روز شهادت میدهند، کِ امتیازِ مخصوصِ نمازِ صبح است و برای نماز های دیگر نیست.

پس از آن میفرماید قوموا لِلّلهِ قانتین یعنی برای خدا بر خیزید فرمان برید و(نماز بخانید). و نیز اهمیت و صواب بیشترِ آن وقتی ظاهر میشود که کوشش کند از خاب شیرین صبحگاهی چشم بپوشد و نماز را اقامه کند مخصوصاً در مسجد. و این امتیاز فقط برای نماز صبح است

۱۱ـ در استفاده از کلمة دُلوک در آیة «اقم الصّلات لِدُلوکِ الشّمسِ اِلا غَسَقِ الّیل» دَلَکَتِ الشّمس بمعنی غروب کرد آفتاب، یا آفتاب به غروب میل کرد ترجمه شده پس اقم الصّلات از غروب شروع میشود .

کلمة دُلوک را کتاب «منتهی الإرَب» فرو شدنِ آفتاب، کتاب « مصادر زنوزی و تاج المصادرِ بیهقی» گشتنِ آفتاب بوقت زوال، کتاب «ترجمان القرآن جُرجانی» گشتن آفتاب وقتِ زوال، کتابِ «دِهار» گشتنِ آفتاب وقت زوال و فرو رفتنِ آن، کتاب «اقرب الموارد» غروب کردن و زرد شدن آفتاب ترجمه کرده اند.

۱۲ ـ در سخنی از حضرت محمد مصطفا براوصلوات نقل شده که به حضرت علییِّ مرتضا براوصلوات فرموده کسی که نماز صبح را بجماعت بگزارد، چنانست که تمام شب را در رکوع و سجده بسر برده باشد. ای علی آیا نمیدانی که زمین از خابیدنِ دانا بر روی خود پیش از طلوع آفتاب ناله میکند! بودن اینگونه روایات فقط برای نماز صبح و چنین سفارش و امتیازی برای هیچیک از نمازها نیست            (صفحة۱۷جلد۸۸ بحار)و از این قبیل در احکام شرعی بسیار است در نتیجه نماز وُسطا نماز صبح است.